OSD -->
نخوابیدن، می‌تواند باعث از بین رفتن سلول‌های مغزی شود
چهارشنبه 18 فروردين 1400 ساعت 21:26

کسانی که در شیفت‌های دیرهنگام کار می‌کنند، دانشجویان و سایر شب‌بیداران توجه کنند: مطالعه‌ای جدید در رابطه با خواب از محققان دانشگاه پنسیلوانیا برای اولین بار نشان داده است که دوره‌های طولانی بی‌خوابی می‌تواند منجر به آسیب‌های مغزی غیرقابل برگشت شود.

همچنین مطالعات قبلی نشان داده است که بازدهی مغز پس از کم خوابی کاهش می‌یابد،

آخرین تحقیقات صورت گرفته، این ایده‌ی قدیمی که «کمبود خواب» را می‌توان با استراحت در زمان‌های دیگر رفع کرد، به چالش می‌کشد. محققان دانشگاه «پنسیلوانیا» و همکاران‌شان در دانشگاه «پکن» متوجه شده‌اند که بیدار ماندن طولانی مدت در واقع باعث از بین رفتن برخی از نورون‌ها و آسیب به دیگر نورون‌ها شده است.

دکتر «سیگرید ویسی» (Dr. Sigrid Veasey)، نویسنده‌ی مقاله و استاد دانشکده پزشکی «پرلمن» دانشگاه «پنسیلوانیا» می‌گوید که دانشمندان از قبل می‌دانستند که نورون‌های مشخصی در ساقه‌ی مغز وجود دارند که هنگامی که بیدار هستیم آن‌ها هم بیدار هستند و «هنگامی که می‌خوابیم آن‌ها هم می‌خوابند».

او می‌گوید: «این به ما نشان داد که شاید [سلول‌ها] هم به استراحت نیاز داشته باشند».

«ما فرض کردیم که سلول‌هایی که احتمال آسیب دیدگی بیشتری دارند، سلول‌های فعال در هنگام بیداری هستند».

این نورون‌های خاصِ واقع شده در ساقه‌ی مغز برای حواس و عملکردهای شناختی بسیار مهم هستند و همچنین در تعیین روحیه‌ی فرد نقش بسزایی دارند.

ویسی می‌گوید: «بنابراین اگر صدمه‌ای به این نورون‌ها وارد شود، ممکن است حواس شما تضعیف شود و همچنین ممکن است دچار افسردگی شوید».

 

 

ویسی و همکارانش برای بررسی تأثیر بیداری تحمیل شده بر مغز موش‌ها از یک موش استفاده کردند.

آن‌ها موش‌ها را به سه گروه تقسیم کردند.  گروهی به صورت عادی و نرمال مجاز به خواب بودند، گروهی دیگر را در زمان خواب طبیعی‌شان در فضایی مجهز به وسایل «بازی»، همانند چرخ‌ها، اسباب‌بازی‌ها و سایر موش‌ها سه ساعت دیگر بیدار نگه داشتند. گروه سوم موش‌ها را در زمان خواب طبیعی‌شان در محیطی مشابه در سه روز و برای هشت ساعت اضافه بیدار نگه داشتند.

گونه‌ی انسانی و سایر پستانداران این شبکه‌های عصبی را با یکدیگر سهیم هستند،

بنابراین بررسی تاثیرات بیداری در موش‌ها جایگزین خوبی برای درک عادات خواب انسان‌ها است.

ویسی می‌گوید: «نشانه‌های زیادی وجود دارد که نشانگر این است که موش‌ها و انسان‌ها عملکرد یکسانی از خود نشان می‌دهند».

محققان پس از تهیه‌ی بافت از مغز موش‌ها، متوجه شدند که پروتئین معروف به «SirT3» افزایش پیدا کرده است، که پروتئینی است که از «نورون‌های فعال بیدار» موش‌هایی که برای مدت کوتاهی از خواب به دور بودند، محافظت می‌کند

اما موش‌هایی که برای مدت طولانی بیدار نگه داشته می‌شدند هیچ افزایشی در این پروتئین محافظ را از خود نشان ندادند.

محققان همچنین متوجه از دست دادن 25 تا 30 درصدی نورون‌ها و افزایش در آنچه به عنوان استرس اکسایشی (استرس اکسیداتیو) در گروهی از موش‌ها که برای مدت بیشتری بیدار بودند، شدند.

این استرس باعث می‌شود پروتئین‌های داخل نورون‌ها درهم بپیچند و می‌تواند از برقراری ارتباط نورون‌ها با یکدیگر جلوگیری کند. در برخی از موش‌ها حذف ژنتیکی مشاهده شد که مانع تولید دوباره‌ی این پروتئین در آن‌ها شد.

نورون‌های موش‌هایی که حتی با کمی کمبود خواب مواجه شده بودند نیز آسیب دیدند.

ویسی می‌گوید: «سلول‌هایی هم که از آسیب محفوظ می‌مانند دیگر عملکرد خوبی از خود نشان نمی‌دهند».

ویسی اضافه می‌کند: «نتایج حاصل شده از این مطالعه بر اهمیت حیاتی خواب تأکید می‌کند».

و اینطور ادامه می‌دهد: «شما می‌توانید کمی سیستم خواب را تحت فشار قرار دهید، اما نمی‌توانید آن را به مدتی طولانی تحت فشار زیادی قرار دهید، در غیر اینصورت عواقب غیر قابل جبرانی خواهد داشت».

ویسی به دانشجویان، دانشگاهیان و سایر افراد حرفه‌ای که به دنبال کسب موفقیت هستند، می گوید: «شما در دوره‌ای از زندگی خود به سر می‌برید که واقعاً مجبورید شب‌هایی را بیدار بمانید تا در کار خود موفق باشید، اما با کاهش دادن زمان خواب و استراحت، در دراز مدت موفقیت مد نظر را از دست خواهید داد زیرا نورون‌هایی را که برای حواس بسیار مهم هستند رااز دست می‌دهید».

ویسی می‌گوید: «با اینکه او نمی‌تواند این پژوهش را روی انسان‌ها نیز انجام دهد، مطمئناً می‌توان بیشتر به این تحقیق از زوایای دیگر پرداخت».

علاوه بر این، محققان با آموختن اهمیت حیاتی پروتئین محافظ «SirT3»، بر این باورند که این پروتئین می‌تواند مسیری جدیدی برای درمان‌های نو فراهم آورد.

ویسی در مصاحبه‌ی مطبوعاتی گفت: «اگر بتوانیم نشان دهیم که می‌توانیم از سلول‌ها در مواقع بیداری و  شب زنده‌داری محافظت کنیم، هدف درمانی امیدوارکننده‌ای را برای میلیون‌ها کارگر شیفت به وجود آورده‌ایم».

پژوهش‌های آتی می‌تواند از تکنیک‌های تصویربرداری مغز برای بررسی افراد مبتلا به اختلالات خواب استفاده کند و به محققان کمک کند تا آسیب‌های ناشی کم‌خوابی را بهتر درک کنند.

این پژوهش، اولین بار روز سه شنبه در «مجله‌ی علوم اعصاب» (Journal of Neuroscience) منتشر شد.

 

code : 21m0407Y23